Iran in het centrum van het Euraziatische raadsel


Met de honden van de oorlog op volle sterkte gebeurde er iets buitengewoons op de 19e top van de Shanghai Cooperation Organization (SCO) eind vorige week in Bishkek, Kirgizië.

Vrijwel onbekend in het Westen, is de SCO de belangrijkste Euraziatische politieke, economische en veiligheidsalliantie. Het is geen Euraziatische NAVO. Het is geen humanitaire imperialistische avonturen aan het plannen. Een enkele foto in Bishkek vertelt een vrij belangrijk verhaal, omdat we China’s Xi, Poetin van Rusland, India’s Modi en Pakistani Imran Khan op één lijn zien met de leiders van vier Centraal-Aziatische “stans”.

Deze leiders vertegenwoordigen de huidige acht leden van de SCO. Dan zijn er vier waarnemerstaten – Afghanistan, Wit-Rusland, Mongolië en, cruciaal, Iran – plus zes dialoogpartners: Armenië, Azerbeidzjan, Cambodja, Nepal, Sri Lanka en, cruciaal, Turkije.

De SCO zal tegen 2020 aanzienlijk uitbreiden, met mogelijk volledig lidmaatschap voor zowel Turkije als Iran. Het zal dan alle belangrijke spelers van Eurasia-integratie bevatten. Gezien de huidige opkomst in het geopolitieke schaakbord, is het nauwelijks een ongeluk dat een cruciale protagonist in Bishkek de ‘waarnemersstaat’ Iran was.

De Iraanse president Hassan Rouhani speelde zijn kaarten meesterlijk. Rouhani die rechtstreeks tegen Poetin, Xi, Modi en Imran spreekt, aan dezelfde tafel, is iets dat zeer serieus moet worden genomen. Hij beschuldigde de VS onder Trump als “een ernstig risico voor de stabiliteit in de regio en de wereld”. Vervolgens bood hij diplomatiek een voorkeursbehandeling aan voor alle bedrijven en ondernemers van SCO-lidstaten die zich inzetten voor investeringen in de Iraanse markt.

De Trump-administratie heeft beweerd – zonder enig hard bewijs – dat de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC), die door Washington wordt aangeduid als een “terroristische organisatie”, achter de aanvallen op twee tankers in de Golf van Oman van vorige week zat. Tijdens de ontwikkeling van de SCO-top was het verhaal al ingestort, zoals Yutaka Katada, president van het Japanse vrachtbedrijf Kokuka Sangyo, eigenaar van een van de tankschepen, zei: “De bemanning zegt dat ze is geraakt door een vliegend voorwerp.”

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif had het Witte Huis beschuldigd van “sabotagediplomatie” maar dat heeft de echte diplomatie van Rouhani in Bishkek niet verstoord.

Xi was onvermurwbaar; Peking zal de banden met Teheran blijven ontwikkelen, “hoe de situatie ook verandert”. Iran is een belangrijk knooppunt van de New Silk Roads, of Belt and Road Initiative (BRI). Het is duidelijk voor het leiderschap in Teheran dat de weg vooruit volledig geïntegreerd is in het enorme, Euraziatische economische ecosysteem. Europese landen die de nucleaire deal met Teheran hebben ondertekend – Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland – kunnen Iran economisch niet redden.

De Indiase haag

Maar toen annuleerde Modi op het laatste moment een bilateraal met Rouhani, met het flauwe excuus van ‘planningsproblemen’.

Dat is niet echt een slimme diplomatieke weg. India was de op één na grootste olieklant van Iran voordat de Trump-regering meer dan een jaar geleden de nucleaire deal dumpte, bekend als het gezamenlijke alomvattende actieplan. Modi en Rouhani hebben de mogelijkheid besproken dat India Iraanse olie in roepies moet betalen, waarbij de Amerikaanse dollar en Amerikaanse sancties worden omzeild.

Maar in tegenstelling tot Beijing en Moskou, weigert New Delhi om Teheran onvoorwaardelijk te steunen in zijn doe-of-sterven gevecht tegen de economische oorlog en de de facto blokkade van de regering van Trump.

Modi staat voor een grimmige existentiële keuze. Hij is in de verleiding om zijn viscerale anti-gordel-en-weghouding te kanaliseren in de sirene-oproep van een fuzzy, door de VS samenstelde Indo-Pacific alliantie – een de facto inperkingsmechanisme tegen “China, China, China” zoals het Pentagon-leiderschap het openlijk toegeeft .

Of hij kon dieper ingaan op een SCO / RIC (Rusland-India-China) alliantie gericht op integratie en multipolariteit van Eurazië.

Bewust van de hoge inzetten, is een gezamenlijk charme-offensief van het leidende BRICS- en SCO-duo van kracht. Poetin nodigde Modi uit om begin september de belangrijkste gast te zijn van het Oostelijk Economisch Forum in Vladivostok. En Xi Jinping vertelde Modi in hun bilaterale bijeenkomst dat hij streeft naar een “nauwere samenwerking”, van investeringen en industriële capaciteit om de snelheid op te nemen van de vastgelopen Bangladesh-China-India-Myanmar (BCIM) Economic Corridor, nog een BRI-stoer.

Imran Khan, van zijn kant, lijkt zich er terdege van bewust hoe Pakistan kan profiteren van het worden van de ultieme Eurasia-spil – aangezien Islamabad een bevoorrechte toegangspoort tot de Arabische Zee biedt, zij aan zij met SCO-waarnemer Iran. De haven van Gwadar in de Arabische Zee is het belangrijkste knooppunt van de economische corridor tussen China en Pakistan (CPEC), veel beter gepositioneerd dan Chabahar in Iran, dat wordt ontwikkeld als het belangrijkste knooppunt van de mini-nieuwe zijderoute-versie van India naar Afghanistan en Centraal-Azië .

Aan het Russische front betaalt een charmeoffensief voor Pakistan zijn vruchten af, waarbij Imran openlijk erkent dat Pakistan “dichter” bij Rusland in een “veranderende” wereld komt te staan, en grote belangstelling heeft getoond voor het kopen van Sukhoi Su-35 straaljagers en Mi-35M aanvalshelikopters.

Iran vormt de kern van de BRI-SCO-EAEU integratie-routekaart – de moeren en bouten van de Euraziatische integratie. Rusland en China kunnen Iran niet laten wurgen. Iran heeft fantastische energiereserves, een enorme interne markt en is een frontliniestaat die complexe netwerken van opium, wapens en jihadensmokkel vecht, allemaal belangrijke zorgen voor SCO-lidstaten.

Het lijdt geen twijfel dat in het zuidwesten van Azië, Rusland en Iran belangen zijn die botsen. Het belangrijkste voor Moskou is om te voorkomen dat jihadisten naar de Kaukasus en Centraal-Azië migreren om aanslagen tegen de Russische Federatie uit te zetten; om hun marine- en luchtmachtbasis in Syrië te behouden; en om de handel in olie en gas in volle gang te houden.

Teheran kan op zijn beurt onmogelijk het soort informele overeenkomst steunen die Moskou heeft opgericht met Tel Aviv in Syrië – waar beweerde Hezbollah- en IRGC-doelen door Israël worden gebombardeerd, maar nooit Russische bezittingen.

Maar toch zijn er manoeuvreerruimte voor bilaterale diplomatie, zelfs als ze nu niet zo breed lijken. Opperste leider Ayatollah Khamenei heeft de nieuwe regels van het spel uitgegeven; de invoer tot een minimum beperken; streven naar minder afhankelijkheid van olie- en gasuitvoer; binnenlandse politieke druk verlichten (uiteindelijk is iedereen het erover eens dat Iraniërs zich moeten verenigen om een ​​dodelijke dreiging tegemoet te treden); en vasthouden aan het idee dat Iran geen gevestigde all-weather vrienden heeft, zelfs Rusland en China.

St Petersburg, Bishkek, Dushanbe

Iran is in staat van beleg. Interne regimentatie moet de prioriteit zijn. Maar dat sluit niet uit dat afstand wordt gedaan van de drang naar een Euraziatische integratie.

De pan-Euraziatische interconnectie werd nog meer in het oog springend over wat onmiddellijk gebeurde na Bishkek; de top van de conferentie over interactie en vertrouwenwekkende maatregelen in Azië (CICA) in Dushanbe, Tadzjikistan.

Bishkek en Dushanbe hebben uitgebreid uitgebreid besproken op het forum in Sint-Petersburg, zoals ik eerder al aangaf. Poetin heeft benadrukt dat alle vectoren moeten worden geïntegreerd: BRI, EAEU, SCO, CICA en ASEAN.

De Bishkek-verklaring, aangenomen door de SCO-leden, was misschien geen krantenknipsel, maar legde de nadruk op de veiligheidsgaranties van het verdrag inzake kernwapenvrije wapens in Centraal-Azië, de ‘onaanvaardbaarheid van pogingen om de veiligheid van het ene land ten koste van het geld te waarborgen van de veiligheid van andere landen, en veroordeling van “de eenzijdige en onbeperkte opbouw van raketafweersystemen door bepaalde landen of groepen van staten”.

Toch is het document een getrouw product van de drang naar een multilaterale, multipolaire wereld.

Van de 21 ondertekende overeenkomsten voerde de SCO ook een routekaart uit voor de cruciale contactgroep van SCO-Afghanistan, die dieper inging op de strategische partnerschap tussen Rusland en China om het Afghaanse drama te laten beslissen door de Euraziatische machten.

En wat Poetin, Xi en Modi in detail besproken, in privé in Bishkek, zal worden ontwikkeld door hun mini-BRICS-bijeenkomst, de RIC (Rusland-India-China) op de komende G20-top in Osaka eind juni.

Ondertussen zal het Amerikaanse industrieel-militaire-veiligheidscomplex geobsedeerd blijven met Rusland als een “gerevitaliseerde kwaadaardige actor” (in het Pentagon) naast de alomvattende “dreiging” in China.

De Amerikaanse marine is geobsedeerd door de asymmetrische knowhow van “onze Russische, Chinese en Iraanse rivalen” in “betwiste waterwegen” van de Zuid-Chinese Zee tot de Perzische Golf.

Met Amerikaanse conservatieven die de ‘maximale druk’ opschroeven en proberen de vermeende zwakke knoop van Eurasia-integratie te omkaderen, die al onder totale economische oorlog verkeert omdat, naast andere kwesties, de Amerikaanse dollar omzeilt, kan niemand voorspellen hoe het schaakbord eruit zal zien wanneer de SCO- en BRICS-topconferenties van 2020 vinden plaats in Rusland.

Waardeer dit artikel!!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine donatie klik dan hier. Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.

Iranoorlogpolitiek
Comments (0)
Add Comment