
Als u de toespraak van de Canadese premier Mark Carney op het World Economic Forum van afgelopen dinsdag nog niet hebt gezien, neem dan even 17 minuten de tijd om deze te bekijken terwijl u van uw koffie geniet.
Carney verklaart in Davos, Zwitserland, dat de op regels gebaseerde wereldorde van na de oorlog voorbij is. In feite is dat nooit het geval geweest. Het was een fantasie die we allemaal accepteerden omdat het onze gemeenschappelijke belangen diende.
Een breuk, geen overgang.
De Amerikaanse hegemonie “droeg bij aan de levering van publieke goederen, open scheepvaartroutes, een stabiel financieel systeem, collectieve veiligheid en ondersteuning van kaders voor geschillenbeslechting.” Dus deden we alsof regels regels waren, terwijl de hegemonie ze naar believen overtrad en de wereld de andere kant op keek .
Deze deal is niet langer geldig.
Laat ik er geen doekjes omheen winden. We bevinden ons midden in een breuk, niet in een overgang.
De afgelopen twee decennia hebben een reeks crises op het gebied van financiën, gezondheid, energie en geopolitiek de risico’s van extreme mondiale integratie blootgelegd. Maar de laatste tijd zijn grootmachten economische integratie gaan gebruiken als wapen, tarieven als drukmiddel, financiële infrastructuur als dwangmiddel en toeleveringsketens als kwetsbaarheden die ze kunnen uitbuiten.
Je kunt niet leven in de leugen van wederzijds voordeel door integratie, wanneer die integratie de bron van je ondergeschiktheid wordt.
Wat moeten we nu doen, vraagt ​​Carney zich af, nu globalisering tot dominantie heeft geleid? Streven naar meer strategische autonomie of naar een nieuw model voor samenwerking? Canada heroverweegt zijn standpunt. De realiteit is dat niet elke handels- en alliantiepartner dezelfde waarden deelt. (Ik kijk naar jullie, Verenigde Staten.)
We stemmen onze relaties zo af dat de diepgang ervan onze waarden weerspiegelt, en we geven prioriteit aan brede betrokkenheid om onze invloed te maximaliseren, gezien de huidige onvoorspelbaarheid van de wereld, de risico’s die dit met zich meebrengt en de gevolgen van wat er op het spel staat.
En we vertrouwen niet langer alleen op de kracht van onze waarden, maar ook op de waarde van onze kracht.
Hij schetst de recente stappen van Canada. Een soort herstart.
We zijn een alomvattend strategisch partnerschap met de EU overeengekomen, inclusief toetreding tot SAFE, de Europese regeling voor de inkoop van defensiemateriaal. We hebben in zes maanden tijd twaalf andere handels- en veiligheidsovereenkomsten op vier continenten getekend.
De afgelopen dagen hebben we nieuwe strategische partnerschappen gesloten met China en Qatar. We onderhandelen over vrijhandelsovereenkomsten met India, ASEAN, Thailand, de Filipijnen en Mercosur.
We doen nog iets anders: om mondiale problemen op te lossen, streven we naar variabele geometrie. Met andere woorden, verschillende coalities voor verschillende vraagstukken, gebaseerd op gemeenschappelijke waarden en belangen. Zo zijn we in Oekraïne een kernlid van de Coalitie van de Bereidwilligen en een van de grootste bijdragers per hoofd van de bevolking aan de defensie en veiligheid van het land.
Wat de soevereiniteit over het Arctische gebied betreft, staan ​​we pal achter Groenland en Denemarken en steunen we volledig hun unieke recht om de toekomst van Groenland te bepalen.
Onze toewijding aan artikel 5 van de NAVO is onwrikbaar, daarom werken we samen met onze NAVO-bondgenoten, waaronder de Noordse en Baltische Acht, om de noordelijke en westelijke flanken van het bondgenootschap verder te beveiligen, onder meer door middel van ongekende investeringen van Canada in radarsystemen voor het detecteren van objecten boven de horizon, onderzeeërs, vliegtuigen en grondtroepen – troepen op het ijs.
Canada is fel gekant tegen importheffingen vanwege Groenland en roept op tot gerichte gesprekken om onze gezamenlijke doelstellingen van veiligheid en welvaart in het Arctische gebied te bereiken.
Carney noemt Donald Trump of de Verenigde Staten niet bij naam in verband met de tarieven of Groenland, maar zijn boodschap is duidelijk. De VS kunnen niet langer worden vertrouwd als garant voor orde en stabiliteit. De “middelgrote mogendheden moeten samenwerken, want als we niet aan tafel zitten, staan ​​we zelf op het menu.”
In deze analogie zijn de koks de Verenigde Staten, Rusland en China. En voor Canada is dat vooral de VS.
In een wereld van rivaliteit tussen grootmachten hebben de landen daartussen een keuze: met elkaar wedijveren om gunst, of de krachten bundelen om een ​​derde, impactvolle weg te creëren. We mogen ons door de opkomst van harde macht niet blind laten maken voor het feit dat de kracht van legitimiteit, integriteit en regels sterk zal blijven als we ervoor kiezen om die kracht gezamenlijk te gebruiken.
Het is een compleet nieuwe wereld voor de “middelgrote mogendheden”, zonder weg terug. De landen in Davos moeten de fantasie erkennen en de nieuwe realiteit realistisch onder ogen zien, betoogt Carney. Of de rest van de EU Carney’s analyse zal accepteren, is de vraag.
De machtigen hebben hun macht. Maar wij hebben ook iets: het vermogen om te stoppen met doen alsof, de realiteit te benoemen, onze kracht thuis op te bouwen en samen op te treden.
Waarschijnlijk vinden er in Davos in het geheim overleg plaats, nu de aanwezige staten erkennen dat de Verenigde Staten, die ze ooit bewonderden en respecteerden, afglijden naar fascisme met imperialistische bedoelingen.
Hier op dit continent (met Canada en Mexico) moeten Amerikanen uitzoeken of we een krankzinnige toestaan ​​te eisen dat de westerse wereld zich aan zijn eisen onderwerpt, anders gooit hij het spelbord omver. Tenminste, als er genoeg van ons zijn met de juiste instelling om terug te vechten tegen Trump en zijn bende dieven.
Ook wij hebben geleefd onder de comfortabele illusie dat de stabiliteit van Amerika door de jaren heen gebouwd was op onze grondwet, onze wetten en onze democratische tradities. Het trumpisme heeft die sluier weggetrokken en onthuld hoezeer het hele bouwwerk van exceptionalisme gebouwd was op ‘normen’. Het was slechts een herenakkoord dat onze leiders zich als heren zouden gedragen, totdat het land in de val trapte van een oplichter en sekteleider. Niet één, maar twee keer.
Het trumpisme heeft de maskers afgerukt van buren die met Amerikaanse vlaggen zwaaien, opscheppen over hun ware Amerikaansheid en luidkeels hun geloof in Jezus belijden, niet in het christendom als een waardensysteem, maar als een autoritaire agenda. Het was allemaal nietszeggende marketing.
“Amerika is niet zoals het is omdat [Trump] president is. Hij is president omdat Amerika is zoals het is,” legde de Canadese journalist David Cochrane twee weken geleden uit. Hij lijkt de toespraak van Carney in Davos te hebben voorzien.
De uitdaging voor Amerika in de toekomst is om onze zwakheden te onderzoeken, ze eerlijk te erkennen en ons aan te passen. Er is geen weg terug. De normen hebben ons in de steek gelaten. We hebben onszelf in de steek gelaten. De barbaren staan ​​niet voor de poort. Ze zitten in het Oval Office en in de straten van Minneapolis. Ze staan ​​op het punt Groenland binnen te vallen.
Canada heeft het door. Amerikanen lijken de laatsten te zijn die het snappen.



