Indignatie redactie 
Brussels, Belgium. 18th July 2019. Frans TIMMERMANS, First Vice-President of the EU Commission gives a press conference on the results of General Affairs Council.
Filmpje met mishandeling Timmermans populair op TikTok, platform greep ook na melding niet direct in
Een gewelddadig AI-filmpje waarin Frans Timmermans wordt geslagen, werd ruim 300.000 keer bekeken op TikTok. Ook na een melding hierover greep het platform niet in, terwijl het in aanloop naar de verkiezingen beloofde hard op te treden tegen desinformatie en agressie tegen politici.
Een nieuw AI-filmpje waarin Frans Timmermans wordt geslagen, is op TikTok in anderhalve dag ruim 319.000 keer bekeken. Ook na een melding hierover door een gebruiker werd het niet verwijderd. TikTok verklaarde in aanloop naar de Nederlandse verkiezingen streng te zullen optreden tegen desinformatie en agressie tegen politici. Het filmpje over de lijsttrekker van GroenLinks-PvdA werd maandag aan het begin van de middag via de ‘report-knop’ aangemeld als ‘gewelddadig’, maar het filmpje verdween pas van het platform na publicatie door NRC op dinsdagmiddag.
In het filmpje belt Frans Timmermans aan bij een huis en smeekt via de videodeurbel om te stemmen op GroenLinks-PvdA. Vervolgens gaat de deur open en wordt Timmermans door de bewoner in het gezicht geslagen, waarna de politicus wegrent. „Hé Timmermans, oprotten, ik stem op Geert”, is daarbij te horen. Het filmpje krijgt meer dan 17.000 hartjes en in de commentaren verschenen oproepen om Timmermans te vergiftigen en te arresteren. Ook wordt hij afgebeeld in een nazi-uniform met de tekst ‘Der Untergang’, mit Frans Timmermans’.”
TikTok geeft hoog op van geavanceerde AI-mechanismen die dit soort filmpjes bestrijden,
maar die pikken dit kennelijk niet op
„Dit bewijst dat TikTok ondanks alle beloftes niet optreedt om geweld tegen politici aan te pakken, zelfs als gebruikers daar melding van maken. Ze wisten kennelijk welk filmpje problematisch was, want in het NRC-artikel stond geen link, maar na publicatie was het filmpje binnen tien minuten weg”, zegt Pieter van Boheemen, die de melding bij het platform deed. Hij is wetenschapper en directeur van Post-X Society, een stichting die opkomt voor democratische waarden. „TikTok geeft hoog op van geavanceerde AI-mechanismen die dit soort filmpjes moeten bestrijden, maar die pikken dit kennelijk ook niet op”, zegt Van Boheemen.
Een filmpje waarin het gezicht van Timmermans door een leeuw tot bloedens toe wordt opengekrabd, staat al sinds 24 augustus prominent ‘vastgemaakt’ op een ander populair TikTok-account. Het trok al meer dan 194.000 kijkers.
Een woordvoerder van TikTok laat na publicatie door NRC weten dat het platform het filmpje waarin Timmermans wordt geslagen om 11.00 uur dinsdagochtend heeft verwijderd na vragen van de krant. Waarom het daarna nog uren zichtbaar was is onduidelijk. Ook kan de woordvoerder niet zeggen waarom op maandag niet is gereageerd op de melding van de gebruiker. Volgens de TikTok-woordvoerder zijn alleen al tussen 29 september en 12 oktober vierhonderd filmpjes verwijderd vanwege schending van de richtlijnen. Ook zouden meer dan 950 ‘nepaccounts’ zijn verwijderd die zich voordeden als accounts van kandidaten voor de Tweede Kamerverkiezingen.
In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van woensdag maakte TikTok, dat in Nederland 6,7 miljoen gebruikers telt, bekend manipulatie en gewelddadige content met een speciaal verkiezingsteam te bestrijden. Toen Tweede Kamerleden op 16 oktober een rondetafelgesprek met socialemediaplatforms wilden houden om online radicalisering rond de stembusgang te bespreken, liet TikTok weten vanwege ‘agendaproblemen’ niemand te kunnen afvaardigen. Gezien ook Google en X niet kwamen opdagen, ging de bijeenkomst niet door.
Afgelopen zomer stonden wekenlang AI-filmpjes op TikTok waarin Tweede Kamerlid Thierry Baudet (FVD) en PVV-lijsttrekker Geert Wilders respectievelijk Tweede Kamerlid Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) en Timmermans mishandelden. In een van de filmpjes was op de achtergrond een nazistische rijksadelaar te zien.
Ook deze filmpjes behaalden honderdduizenden ‘views’ alvorens ze offline werden gehaald. Bovendien bleek TikTok extreemrechtse livestreamers van extra publiek te voorzien om zelf als bedrijf via donaties aan die streamers geld te verdienen.
Arrestatie
De Groene Amsterdammer onthulde deze maand dat Tweede Kamerleden van de PVV haatzaaiende AI-plaatjes over politici en mensen met een migratieachtergrond op Facebook publiceren. Uit een publicatie in de Volkskrant bleek maandag dat deze AI-beelden tot diverse doodsbedreigingen aan het adres van Timmermans hebben geleid. GroenLinks-PvdA heeft aangifte gedaan van laster tegen de PVV-Kamerleden Maikel Boon en Patrick Crijns, die volgens de publicaties de bewuste Facebookpagina beheren.
De online agressie tegen Timmermans draagt mogelijk bij aan offline intimidatie. Kort voor het eerste televisiedebat tussen lijsttrekkers, werd Frans Timmermans op 12 oktober in Amsterdam belaagd op een terras door mannen die hem uitscholden voor „links hoerenkind”. De lijsttrekker deed aangifte, waarna op zondag 19 oktober een 32-jarige man werd aangehouden op verdenking van belediging en bedreiging. De verdachte is verhoord en wacht in vrijheid zijn strafzaak af.
