
Na de recente schietpartij waarbij Renee Good werd neergeschoten door een agent van de Amerikaanse immigratiedienst ICE, suggereert de regering-Trump in haar nieuwste verhaal dat “waanwijze moeders die aan de wijn zitten” de schuldigen zijn van het geweld tijdens de ICE-gerelateerde demonstraties in Minneapolis en in de rest van het land.
Wijnmoeders Het beschuldigen van moeders is niets meer dan een oude truc in een nieuw jasje.
Georganiseerde bendes van ‘wijnmoeders’
Eerder deze week schreef een columnist van Fox News dat “georganiseerde bendes van wijnmoeders” “antifa-tactieken” gebruiken om de activiteiten van ICE te “belemmeren en hinderen”. In het opiniestuk beweerde hij dat “verwarring” over wat burgerlijke ongehoorzaamheid precies inhoudt, de reden was dat “de 37-jarige Renee Good om het leven is gekomen”.
Ook vicepresident JD Vance noemde Good een “gestoorde linkse” en er is een nieuw acroniem , AWFUL — Affluent White Female Urban Liberal — op sociale media verschenen.
Door demonstranten zoals Good, een moeder van drie, af te schilderen als verward, agressief en “waanideeën hebbend”, ondermijnt en pathologiseert dit narratief het activisme van moeders. Deze strategie is erop gericht de schuld af te schuiven van de Amerikaanse overheid en haar hardhandige aanpak van immigratie, terwijl tegelijkertijd gebruik wordt gemaakt van een eeuwenoude tactiek om moeders de schuld te geven van maatschappelijke problemen.
Wat kenmerkt een ‘wijnmoeder’?
De term ‘wijnmoeder’ is de afgelopen twintig jaar uitgegroeid tot een cultureel symbool van de hedendaagse witte moeder uit de voorsteden die ’s avonds een glas wijn (of twee) drinkt om de stress van het dagelijks leven te verwerken.
Het archetype gaat veel verder terug en is terug te vinden in personages uit literatuur, films en televisieseries, zoals de sluwe Lucille Bluth uit Arrested Development .
Dit motief is echter minder onschuldig dan men denkt: een recent systematisch overzicht toont een sterk verband aan tussen alcoholgebruik door moeders en stress, met name bij werkende moeders.
Hoewel het verleidelijk is om problematisch alcoholgebruik te zien als een voorbeeld van falend moederschap, is het belangrijk om dat niet te doen. En wel hierom.
Moeders de schuld geven in de geschiedenis
Door de geschiedenis heen hebben moeders zich bevonden in het midden van wat de Amerikaanse sociologe Linda Blum een ” tweeledige tegenstelling tussen moederlijke moed en moederlijke schuld ” noemt.
Wanneer moeders zich gedragen volgens maatschappelijk aanvaardbare en wenselijke normen – dat wil zeggen met warmte, vrouwelijkheid en onbaatzuchtigheid – worden ze als ‘goed’ beschouwd. Wanneer moeders deze normen overtreden, hetzij uit eigen keuze, door omstandigheden of vanwege hun ras of sociale klasse , worden ze als ‘slechte moeders’ gezien.
Moederbeschuldiging weerspiegelt uiteindelijk de overtuiging dat moeders als enige verantwoordelijk zijn voor het gedrag en de uitkomsten van hun kinderen, samen met de culturele neiging om hen de schuld te geven wanneer er iets misgaat. Maar zoals Blum opmerkt: “moederbeschuldiging dient ook als metafoor voor een reeks politieke angsten.”
Het meest treffende voorbeeld hiervan is wellicht de vrouwenkiesrechtbeweging, die een directe uitdaging vormde voor patriarchale opvattingen dat vrouwen thuishoorden in de huiselijke sfeer en niet intelligent genoeg waren om deel te nemen aan het politieke debat.
In het Verenigd Koninkrijk maakten suffragettes – van wie velen moeders waren – soms gebruik van extreme tactieken, zoals het inslaan van ramen en brandstichting , terwijl vrouwen in de VS het verkeer blokkeerden en hongerstakingen voerden .

Deze activisten werden afgeschilderd als een bedreiging, niet alleen voor de gevestigde orde, maar ook voor gezinnen en de morele structuur van de samenleving.
Ironisch genoeg bleek , ondanks het feit dat de intrede van vrouwen in de politiek leidde tot hogere uitgaven en betere resultaten voor vrouwen, kinderen, gezinnen en de gezondheidszorg , dat het beschuldigen van moeders na de vrouwenbeweging net zo vaak voorkwam als ervoor.
Hedendaagse moederbeschuldiging
Los van politieke kwesties, is het toeschrijven van schuld aan moeders in de hedendaagse wereld wijdverbreid op andere gebieden.
Moeders worden verantwoordelijk gehouden voor allerlei psychische problemen bij hun kinderen , waaronder angst, depressie en erfelijk trauma . In de media en literatuur worden moeders vaak beschuldigd van criminaliteit en geweld, wat de opvatting weerspiegelt dat ” moeders monsters maken “.
Wanneer kinderen het moeilijk hebben op school, geven leerkrachten en schoolbestuurders soms de moeder de schuld . Moeders lopen het risico “te passief” genoemd te worden als ze niet voor hun kinderen opkomen, of “te agressief” als ze dat wel doen.
Ook de “gekke vrouw” of “hysterische moeder” is een bekend stereotype in het voogdijrecht, en moeders kunnen de schuld krijgen, zelfs als hun kinderen door anderen worden mishandeld. Massale schietpartijen? De schuld van de moeder . De lijst is eindeloos.
Door het moederschap neer te zetten als een verantwoordelijkheid met hoge inzet, draagt de culturele norm van moederbeschuldiging ook bij aan “verdeel en heers”.
In mijn sociologisch onderzoek ontdekte ik dat moeders op Facebook ernaar streefden zich te verbinden met gelijkgestemde, ‘superieure’ moeders, terwijl ze zich distantieerden van moeders die ze als ‘minderwaardig’ beschouwden. Dit voedt de culturele norm van ‘ strijdbaar moederschap ‘, waarbij moeders tegen elkaar worden opgezet.

Een oude truc in een nieuw jasje.
Het verhaal van de ‘wijnmoeder’ bouwt voort op dit historische patroon van moederbeschuldiging. Het is bedoeld om moeders die in feite goed georganiseerde en gemotiveerde activisten zijn die zich inzetten voor hun gemeenschap, te bagatelliseren, te delegitimeren, te verdelen en te kleineren.
Hoewel er terechte zorgen bestaan over alcoholgebruik door moeders als copingmechanisme, is het label ‘wijnmoeder’ inmiddels een andere betekenis gaan krijgen. Moeders eigenen zich deze titel toe om hun boodschap te verspreiden.
Zoals @sara_wiles, die de activistische groep @redwineblueusa promoot, op Instagram zei : “Ze wilden ons bang maken en terug de keuken in jagen, maar ons antwoord was: ‘Oh, ik wil meedoen!'”
We moeten erkennen dat moeders, in plaats van maatschappelijke problemen te veroorzaken, juist een lange geschiedenis hebben van pogingen om ze op te lossen, zij het vaak onvolmaakt. Moeders zoals Renée Good vormen daarop geen uitzondering.



