‘Kernenergie voor algoritmen’: de beste nucleaire wetenschappers van de Trump-regering denken dat AI mensen in energiecentrales kan vervangen

Tijdens een presentatie bij het Internationaal Atoomenergie Agentschap werd de visie van Big Tech op een door AI en kernenergie aangestuurde toekomst onthuld.

Kernenergie voor algoritmen – Tijdens een presentatie op het International Symposium on Artificial Intelligence van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) op 3 december schetste een wetenschapper van het Amerikaanse ministerie van Energie een groots visioen van de toekomst waarin kernenergie de drijvende kracht is achter kunstmatige intelligentie en kunstmatige intelligentie kernenergie vormgeeft in “een deugdzame cirkel van vreedzame nucleaire inzet”.

“Het doel is simpel: de productiviteit en impact van de Amerikaanse wetenschap en techniek binnen tien jaar verdubbelen”, aldus Rian Bahran, plaatsvervangend adjunct-secretaris voor kernreactoren van het Amerikaanse ministerie van Energie.

Zijn presentatie en die van anderen tijdens het symposium in Wenen, Oostenrijk, beschreven een wereld waarin door kernenergie aangedreven AI de kerncentrales ontwerpt, bouwt en zelfs bestuurt die nodig zijn om ze in stand te houden. Maar experts vinden deze beweringen, gedaan door een van de beste kernwetenschappers van de Trump-regering, verontrustend en potentieel gevaarlijk. 

Techbedrijven gebruiken kunstmatige intelligentie (AI) om de bouw van nieuwe kerncentrales in de Verenigde Staten te versnellen . Maar weinigen weten hoe ver de regering-Trump gaat en welke rol ze speelt bij het dereguleren van een sterk gereguleerde sector om ervoor te zorgen dat AI-datacenters de energie krijgen die ze nodig hebben om de toekomst van Amerika en de wereld vorm te geven.

Bij het IAEA bespraken wetenschappers, experts op het gebied van kernenergie en lobbyisten hoe die toekomst eruit zou kunnen zien. Dat de kernenergiedeskundigen optimistisch zijn over AI, is een understatement. “Ik noem dit niet zomaar een partnerschap, maar een structurele alliantie. Atomen voor algoritmes. Kunstmatige intelligentie wordt niet alleen aangestuurd door kernenergie. Het verbetert die ook, omdat het tweerichtingsverkeer is”, aldus Rafael Mariano Grossi, directeur-generaal van het IAEA, in zijn openingstoespraak.

In zijn toespraak legde Bahran uit dat het DOE een partnerschap is aangegaan met de particuliere sector om 1 biljoen dollar te investeren in “de bouw van wat een geïntegreerd platform zal zijn dat ’s werelds beste supercomputers, AI-systemen, kwantumsystemen, geavanceerde wetenschappelijke instrumenten en de unieke wetenschappelijke datasets van de nationale laboratoria – inclusief de expertise van 40.000 wetenschappers en ingenieurs – op één platform met elkaar verbindt.”

Big Tech heeft een ongekende periode van culturele, economische en technologische dominantie gekend, die uitgroeide tot een bubbel die op het punt van barsten lijkt te staan. Meer dan twintig jaar lang verschenen er schijnbaar van de ene op de andere dag nieuwe miljardenbedrijven die mensen nieuwe en opwindende manieren van communiceren boden. Nu is Google Search kapot, versmelt AI de menselijke kennis en kopen mensen niet meer elk jaar een nieuwe smartphone. Om het aantal te laten stijgen en de culturele dominantie ervan te waarborgen, zetten techbedrijven (en de Amerikaanse overheid) fors in op AI.

Het probleem is dat AI enorme datacenters nodig heeft om te draaien en die datacenters een enorme hoeveelheid energie nodig hebben. Om dit probleem op te lossen, haasten de VS zich om nieuwe kernreactoren te bouwen. Het veilig bouwen van een nieuwe energiecentrale is een jarenlang proces dat een enorme hoeveelheid menselijk toezicht vereist. Het is ook duur. Niet elk nieuw kernreactorproject wordt voltooid en ze overschrijden vaak het budget en slepen jaren aan.

Maar AI heeft nú energie nodig, niet morgen en zeker niet over tien jaar.

Volgens Bahran biedt de snelle vooruitgang van AI ten opzichte van de beschikbaarheid van datacenters een kans om nieuwe en veelbelovende technologieën in te zetten. “We zien overigens een toekomst voor ons, en de nabije toekomst, van een AI-gestuurde laboratoriumpijplijn voor materiaalmodellering, -ontdekking, -karakterisering, -evaluatie, -kwalificatie en snelle iteratie”, zei hij in zijn lezing, waarin hij uitlegde hoe AI zou helpen bij het ontwerpen van nieuwe kernreactoren.

“Deze inspanningen zullen de tijd en kosten die nodig zijn om geavanceerde materialen te kwalificeren voor de volgende generatie reactorsystemen aanzienlijk verminderen. Dit is een autonoom onderzoeksparadigma dat vijf decennia aan wereldwijde bestralingsgegevens integreert met generatieve AI-robotica en high-throughput experimentmethodologieën.”

“Voor het ontwerp ontwikkelen we geavanceerde softwaresystemen die de inzet van kernreactoren kunnen versnellen door AI in staat te stellen de uitgebreide ontwerpruimtes te verkennen, 3D-modellen te genereren en rigoureuze analyses van faalmodi uit te voeren met minimale menselijke tussenkomst”, voegde hij eraan toe. “Maar natuurlijk wel met menselijke betrokkenheid. Deze door AI aangestuurde ontwerptools zullen naar verwachting de ontwerptijdlijnen met meerdere factoren verkorten, en het doel is om AI-agenten te verbinden met tools om autonoom ontwerp te versnellen.”

Bahran zei ook dat AI de vergunningsprocedure voor kerncentrales zou versnellen, een complex regelgevingsproces dat helpt bij de veilige bouw van kerncentrales. “Het uiteindelijke doel is: hoe versnellen we dat vergunningstraject?”, zei hij. “Stel je een toekomst voor waarin er een gouden standaard is, een AI-getrainde veiligheidsagent die is opgeleid in capaciteitsopbouw.”

Hij zei zelfs dat hij denkt dat AI deze nieuwe kerncentrales zou helpen runnen. “We ontwikkelen softwaresystemen die gebruikmaken van AI-gestuurde digitale tweelingen om complexe operationele data in realtime te interpreteren, subtiele operationele afwijkingen in een vroeg stadium te detecteren en preventieve maatregelen aan te bevelen om de veiligheidsmarges te vergroten”, zei hij.

Een van de dia’s die Bahran tijdens de presentatie liet zien, probeerde de hoeveelheid menselijke betrokkenheid bij deze nieuwe AI-gestuurde energiecentrales te kwantificeren. Hij schatte minder dan vijf procent “menselijke tussenkomst tijdens normale bedrijfsvoering”.

“De beweringen op deze dia’s zijn behoorlijk verontrustend en tonen een nog ambitieuzer (en gevaarlijker) gebruik van AI aan dan eerder werd beweerd, inclusief het elimineren van menselijke tussenkomst. Het bevestigt ook dat het de strategie van het DOE is om generatieve AI te gebruiken voor nucleaire doeleinden en vergunningen, in plaats van geïsoleerde incidenten door private partijen”, vertelde Heidy Klaaf, hoofd AI-wetenschapper bij het AI Now Institute, aan 404 Media.

“De implicaties van AI-gegenereerde veiligheidsanalyses en licenties, in combinatie met de ambitie om minder dan 5% menselijke tussenkomst te vereisen tijdens normale bedrijfsvoering, tonen een gezamenlijke inspanning om de menselijke betrokkenheid te verminderen”, aldus ze. “Dit is ongehoord bij het overwegen van kaders en de implementatie van AI binnen andere veiligheidskritische systemen, die doorgaans de nadruk leggen op zinvolle menselijke controle.”

Sofia Guerra, een expert in nucleaire veiligheid die heeft gewerkt bij het IAEA en de Amerikaanse Nuclear Regulatory Commission, woonde de presentatie live in Wenen bij. “Ik maak me zorgen over mogelijke ernstige ongelukken, die kunnen worden veroorzaakt door kleine foutjes van AI-systemen die als een cascade werken”, zei ze. “Of mensen die de knowhow en veiligheidscultuur verliezen om te handelen zoals vereist.”