Indignatie redactie 
Trump – Met het verdwijnen van de diplomatie is het conflict verschoven van het domein van strategische berekeningen en realisme naar dat van psychologische conditionering.
De diplomatieke onderhandelingen van donderdag (26 februari) bevestigden – ondanks alle optimistische woorden van bemiddelaars en onderhandelaars – de fundamentele impasse. De Amerikaanse eisen aan Iran waren:
- De volledige ontmanteling van de kerncentrales van Fordow, Natanz en Isfahan.
- De overdracht van al het verrijkte uranium naar de Verenigde Staten.
- Het einde van alle vervalbepalingen en permanente beperkingen.
- De acceptatie van nulverrijking – waarbij alleen de onderzoeksreactor in Teheran mag blijven bestaan.
- Minimale sanctieverlichting vooraf; verdere verlichting pas na volledige naleving.
Deze eisen waren overduidelijk geformuleerd om een diplomatieke oplossing te belemmeren, in plaats van te bevorderen. Ze weerspiegelen een strategie die geworteld is in de diepgewortelde veronderstelling van Iraanse zwakte, waarvan men vol vertrouwen verwachtte dat die, geconfronteerd met een Amerikaanse militaire machtsvertoon, zeker zou leiden tot Iraanse capitulatie. Die hypothese was altijd al hoogmoedig. Ze is aantoonbaar onjuist gebleken, aangezien Teheran, zoals te verwachten, de eisen van de VS heeft verworpen.
- [Iran] stond erop dat zijn recht (onder het NPT-verdrag) om uranium te verrijken voor civiele doeleinden erkend zou worden.
- ‘Nulverrijking’ afgewezen.
- Weigerde Iraans verrijkt uranium van zijn grondgebied over te dragen.
- Iran stond erop dat elke overeenkomst zowel de erkenning van zijn recht op verrijking als een aanzienlijke opheffing van de sancties moest omvatten. Iran verwerpt het idee van onbeperkte beperkingen.
De sfeer aan het einde van de gesprekken was vastberaden optimistisch . De Iraanse hoofdonderhandelaar, minister van Buitenlandse Zaken Araghchi, zei: “De ronde van vandaag was de beste tot nu toe. We hebben onze eisen duidelijk gepresenteerd.” De Iraanse kant wilde zowel in binnen- als buitenland duidelijk maken dat ze (in ieder geval) serieus hadden onderhandeld.
Rapporten uit de VS suggereren echter dat het besluit tot de aanval al was genomen tijdens de top in Mar-a-Lago op 29 december 2025 tussen Netanyahu en Trump.
De Iraanse leiding begreep heel goed dat eventuele redelijke concessies die Iran tijdens de gesprekken zou kunnen doen, Trump niet de gewenste snelle politieke ‘overwinning’ zouden opleveren. Des te meer omdat Iran erop stond dat raketafweer niet onderhandelbaar was.
Hoewel hij het Iraanse nucleaire programma centraal stelde in de gesprekken, benadrukte de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio – voorafgaand aan deze (laatste) onderhandelingsronde – niettemin dat de dreiging van Iraanse ballistische raketten vanuit Washingtons perspectief “een fundamenteel onderdeel is dat niet genegeerd kan worden”.
Rubio’s onwaarschijnlijke bewering strookt echter met berichten in de Israëlische Hebreeuwse pers dat Netanyahu, na zijn ontmoeting met Trump in december 2025, eiste dat de VS de Iraanse ballistische raketcapaciteiten zouden aanvallen – en dat het uitschakelen van het raketarsenaal prioriteit moest krijgen boven aanvallen op de Iraanse nucleaire installaties.
Dezelfde (Israëlische) berichtgeving meldde dat Trump het dwingende verzoek van Netanyahu had geaccepteerd.
Over het algemeen is Trump er steeds op blijven hameren dat, ongeacht de uitkomst van de confrontatie met Iran – of die nu bereikt wordt door Iraanse capitulatie of door militair geweld – hij persoonlijk ‘sterk’ uit de confrontatie moest komen en een historische ‘prestatie’ op zijn naam moest hebben staan.
Een oorlog op zoek naar een rechtvaardiging.
Met het verval van de diplomatie is het conflict dus verschoven van het domein van strategische berekeningen en realisme naar dat van psychologische conditionering. Dat wil zeggen: hoe een oorlog zonder duidelijke rechtvaardiging te presenteren aan een steeds sceptischer wordend Amerikaans publiek. En hoe de oorlog het best te ontketenen om Trump het juiste psychologische voordeel te geven in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen.
Vandaar de absurde beweringen van Trump dat Iran bezig is met de productie van intercontinentale ballistische raketten om het Amerikaanse vasteland aan te vallen. In dit psychologische verhaal redt Trump niet alleen Israël, maar ook Amerika!
Deze psychologische conditionering dwingt het verdeelde Trump-team steeds verder van de realiteit af te raken – wanhopig op zoek naar een plausibele casus belli om een militaire aanval op Iran te rechtvaardigen. Iran vormt, ondanks Rubio’s beweringen, geen bedreiging voor de VS met intercontinentale ballistische raketten. Iran vormt helemaal geen bedreiging voor de VS en beschikt ook niet over kernwapens.
Vergis je niet, merkt Will Schryver op ,
“Dit is een door Amerika zelf uitgekozen oorlog. Deze oorlog – en alle gevolgen ervan – zijn de verantwoordelijkheid van de Verenigde Staten. Dit is Trumps oorlog. Deze oorlog is op 3 januari 2020 begonnen, op direct bevel van Donald Trump.”
Maar dat het team van Trump openlijk zegt dat een aanval op Iran bedoeld is om de hegemonie van Israël in het Midden-Oosten te verstevigen, wordt door het team als een onacceptabele manier beschouwd om ‘weer een grote oorlog in het Midden-Oosten’ aan te prijzen bij een Amerikaans electoraat dat afkerig is van slachtoffers en steeds sceptischer staat tegenover Trumps prioriteitstelling van Israëlische belangen.
Het dilemma van een gebrek aan rechtvaardiging voor oorlog werd kennelijk zo acuut dat Amerikaanse functionarissen overeenkwamen dat Israël als eerste moest toeslaan , om een oorlog met Iran zo ‘politiek aanvaardbaar’ mogelijk te maken voor het binnenlandse publiek.
Anna Barsky betoogde vorige week in het Hebreeuwse tijdschrift Ma’ariv dat de suggestie dat Israël ‘als eerste aan de beurt is’ “…van ironisch naar huiveringwekkend overgaat. Omdat het een scenario schetst waarin Israël, bewust en opzettelijk, fungeert als het openingsschot van een actie die in de eerste plaats bedoeld is om een bewustwordingseffect in de Verenigde Staten teweeg te brengen.”
De opbouw van Amerikaanse troepen werd aanvankelijk door Trump gezien als een psychologisch intimiderende factor voor Iran, die capitulatie als vanzelfsprekend beschouwde. Witkoff zei het ronduit op Fox News: Trump was verward en gefrustreerd over het feit dat Iran nog niet gecapituleerd had, gezien de aanwezigheid van zo’n grote Amerikaanse troepenmacht in de buurt van Iran.
Maar meer nog, voor Trump – die leeft van grootse uitspraken en beloftes over ‘ongelooflijke Amerikaanse militaire macht’ – was het ontzet toen uitlekken bleek dat de VS, ondanks de troepenopbouw, niet de militaire capaciteit heeft “om een intensieve luchtaanval op Iran van vier tot vijf dagen vol te houden, of een week van aanvallen met een lagere intensiteit”. Later sprak hij zijn generaals tegen.
Trumps generaals hadden hem een veel complexer beeld geschetst : ze waren niet bereid een regimeverandering te garanderen; er zou geen zekerheid zijn over de duur van de campagne, en het zou onmogelijk zijn om de reactie van Teheran – of de regionale gevolgen – nauwkeurig te voorspellen.
Waarschijnlijk heeft Trump, ondanks de waarschuwingen, een korte, bloedige oorlog van een paar dagen voor ogen gehad (of erop gehoopt…), waarna hij de ‘overwinning’ op de restanten van het conflict zou kunnen claimen en vervolgens zou kunnen proberen een staakt-het-vuren te bewerkstelligen – met krantenkoppen als ‘Trump-vrede’.
Oorlogen worden natuurlijk nooit door één partij alleen beslist. Iran waarschuwde dat een aanval zou leiden tot een totale oorlog – niet alleen in Iran, maar in de hele regio. En dat is precies wat Iran op de eerste dag van de oorlog heeft gedaan, met aanvallen op Amerikaanse bases in de Perzische Golf. Amerikaanse militaire bases staan in brand en er is rook te zien. Grote oliemaatschappijen hebben de scheepvaart door de Straat van Hormuz opgeschort.
Trump – of preciezer gezegd Netanyahu – heeft zojuist een oorlog op meerdere fronten ontketend, met aanvallen op Israël vanuit verschillende richtingen (vanuit Iran, Jemen, Irak, enz.). Een lange oorlog is waarschijnlijker dan een snelle.
Trump zit vast in een patstelling. Hij is gedwongen actie te ondernemen tegen Iran, maar daarmee verergert hij zijn eigen situatie – ‘Zugzwang’. Naar verluidt “geloven velen binnen het Pentagon dat de VS een ramp van ongekende omvang tegemoet gaat als ze zich te veel vastbijten in een grootschalig conflict met Iran [en niet ‘briljant’ presteren]”.
Toch bleek de ideologische drijfveer voor een aanval, afkomstig uit het kamp van Netanyahu en zijn diverse bondgenoten en donateurs in de VS, overtuigend. Deze laatsten zien een Amerikaanse aanval als een ‘kans die zich maar eens in een generatie voordoet’ om de geostrategische kaart te hertekenen – om Iran te transformeren tot een pro-westerse bondgenoot van Israël in een nieuwe coalitie die strijdt tegen islamitisch radicalisme.
Dergelijke ideeën – hoe fantasievol ook – mogen niet zomaar terzijde worden geschoven. Ze zijn diep verankerd in de cultuur en in diverse eschatologische overtuigingen.
Oorlogslogistiek kent een eigen dynamiek: zodra de militaire inzet eenmaal op gang is gekomen, vergt het een enorme inspanning om die terug te draaien. Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog bleek het voor de Europese leiders onmogelijk om de dynamiek van de inzet om te keren – simpelweg vanwege de beperkingen van het spoorwegsysteem. Het vergt een enorme inspanning om de grootschalige oorlogsinspanning tot stilstand te brengen.
Door zo’n existentiële, wereldwijde machtsstrijd te ontketenen, zal Trump niet, zoals koning Knoet, het tij kunnen keren. Hij heeft gebeurtenissen in gang gezet die onze mondiale geopolitieke toekomst zullen bepalen. De toekomst van China, Rusland en Iran zal hoe dan ook op het spel staan.
Ook de economische orde staat op het spel. Trumps oplossing voor de schuldencrisis hangt grotendeels af van zijn handelsoorlog. De haalbaarheid van Trumps importheffingen om de schuldenlast te verlichten, hangt af van de hegemonie van de dollar. En die hegemonie is grotendeels een kwestie van het in stand houden van de mythe van de uitzonderlijke militaire onkwetsbaarheid van de VS.
Maar nu Iran Trumps bluf effectief heeft doorzien, staat hij voor de vernederende keuze om ofwel een voortijdige oproep tot een staakt-het-vuren te verdraai
