Reizigers naar VS steeds angstiger voor politieke vervolging, experts adviseren smartphone thuis te laten
VS Horrorverhalen over aanhoudingen aan de grens hebben ook sommigen afgeschrikt van een bezoek tijdens Trumps tweede termijn.
Kunstenaars, wetenschappers maar ook gewone reizigers voelen zich niet meer veilig als ze naar de VS reizen. Reden daarvoor is dat onder de regering van Trump checks plaatsvinden om te zien of bezoekers geen politieke overtuigingen hebben die de presdient en zijn trawanten niet zinnen. Voor de Canadese comedian Keith Serry, die al 35 jaar optreedt in de VS, is het reden af te zien van deelname aan het Fringe festival in New York.
KEith Serry zou dit jaar een show geven op het Fringe-festival in New York , maar trok de stekker er een paar weken later uit. Na 35 jaar reizen naar de Verenigde Staten zegt hij dat hij zich niet langer veilig voelt om de reis te maken.
“Het feit dat we beoordeeld worden op onze mening in een land dat, tenminste tot voor kort, een voorbeeld van democratie beweerde te zijn. Ja, dat zijn dingen waar ik me erg ongemakkelijk bij voel”, aldus Serry, een Canadese artiest en advocaat.
“Je blijft denken dat je geen bewijs wilt achterlaten van ‘slechte meningen’ over jezelf.”
Serry behoort tot een groot aantal buitenlanders die heroverwegen om onder het bewind van Trump naar de VS te reizen , nadat er verontrustende berichten waren binnengekomen over bezoekers die bij aankomst met strenge controles en aanhoudingen te maken kregen.
In maart werd een Franse wetenschapper die kritiek had geuit op Donald Trump de toegang tot de VS geweigerd nadat zijn telefoon was doorzocht. Een Australische schrijver die in juni werd aangehouden en de toegang werd ontzegd, zei dat hij aanvankelijk werd ondervraagd over zijn artikelen over pro-Palestijnse protesten, en vervolgens moest toekijken hoe een grensbeambte zelfs de meest persoonlijke afbeeldingen op zijn telefoon onderzocht.
Hem werd verteld dat de doorzoeking bewijs van drugsgebruik in het verleden aan het licht bracht, wat hij niet had vermeld op zijn aanvraag voor visumvrijstelling, wat leidde tot zijn afwijzing. Ook Duitse, Britse en andere Europese toeristen zijn aangehouden en naar huis gestuurd.
Meer dan een dozijn landen hebben hun reisadviezen voor de VS bijgewerkt. In Australië en Canada zijn de overheidsadviezen aangepast om specifiek melding te maken van de mogelijkheid van zoekacties naar elektronische apparaten.
Op advies van diverse deskundigen blokkeren mensen sociale media, verwijderen ze foto’s en privéberichten, schakelen ze gezichtsherkenning uit of reizen ze zelfs met zogenaamde ‘burner’-telefoons om zichzelf te beschermen.
In Canada hebben meerdere overheidsinstellingen hun medewerkers opgeroepen om niet naar de VS te reizen. Ten minste één instelling zou hun medewerkers hebben gevraagd hun gebruikelijke apparaten thuis te laten en in plaats daarvan een tweede apparaat mee te nemen met beperkte persoonlijke informatie.
“Iedereen voelt zich schuldig, maar ze weten niet precies waaraan ze schuldig zijn”, aldus Heather Segal, oprichter van Segal Immigration Law in Toronto, over de toenemende zorgen die ze hoort.
“‘Heb ik iets verkeerd gedaan? Zit er iets op mij? Heb ik iets gezegd dat een probleem gaat worden?'”
Ze adviseerde reizigers om hun risicobereidheid in te schatten door zowel de privégegevens op hun apparaten als alle informatie over hen die openbaar toegankelijk is, te controleren en te overwegen welke maatregelen ze dienovereenkomstig moeten nemen.
De Amerikaanse douane en grensbescherming (CBP) heeft ruime bevoegdheden om apparaten te doorzoeken met minimale rechtvaardiging. Reizigers kunnen weigeren hieraan mee te werken, maar niet-burgers lopen het risico de toegang te worden ontzegd. CBP-gegevens tonen aan dat dergelijke doorzoekingen zeldzaam zijn; vorig jaar werden de apparaten van iets meer dan 47.000 van de 420 miljoen internationale reizigers gecontroleerd. De cijfers van dit jaar laten een aanzienlijke stijging zien, waarbij het derde kwartaal van 2025 een stijging laat zien in het aantal doorzoekingen van elektronische apparaten die hoger ligt dan in enig kwartaal sinds 2018, toen de gegevens beschikbaar kwamen.
“Uit anekdotes blijkt dat het aantal zoekopdrachten toeneemt, en ik denk dat dat komt doordat ze gerichter zijn dan voorheen”, aldus Tom McBrien, advocaat bij het Electronic Privacy Information Center.
“Het lijkt erop dat ze zich richten op mensen die ze politiek gezien niet mogen.”
Reizigers die bezorgd zijn over hun privacy, moeten overwegen om de hoeveelheid data die zij met zich meedragen te minimaliseren, aldus McBrien.
“Hoe minder gegevens je bij je hebt, hoe minder er te doorzoeken en hoe minder er te verzamelen valt”, zei hij. Naast het gebruik van een tweede apparaat, stelde hij voor om gegevens veilig te verwijderen, ze naar een harde schijf te verplaatsen of ze op te slaan in een met een wachtwoord beveiligd cloudaccount.
Een woordvoerder van het Department of Homeland Security (DHS) ontkende de beweringen dat CBP onder de nieuwe regering de controles op apparaten had geïntensiveerd of reizigers had geselecteerd op basis van hun politieke opvattingen.
“Deze zoekopdrachten worden uitgevoerd om digitale smokkelwaar, terrorismegerelateerde inhoud en informatie die relevant is voor de toelating van bezoekers op te sporen. Deze spelen allemaal een cruciale rol voor de nationale veiligheid”, aldus de woordvoerder in een verklaring aan de Guardian.
“Beschuldigingen dat politieke overtuigingen aanleiding geven tot inspecties of uitzettingen zijn ongegrond en onverantwoordelijk.”
In de verklaring werd echter erkend dat er onder Trump en de minister van Binnenlandse Veiligheid, Kristi Noem, sprake was van een verscherpte controle.
“Onder leiding van de regering-Trump en minister Noem hebben we de veiligste grens in de Amerikaanse geschiedenis”, aldus de verklaring. “Dit heeft de CBP in staat gesteld zich te concentreren op het daadwerkelijk screenen en ondervragen van de mensen die ons land proberen binnen te komen.”
Alistair Kitchen, de Australische schrijver die in juni de toegang tot de VS werd ontzegd, zei dat de ontkenning door de DHS van politieke doelwitten regelrecht in tegenspraak is met wat hem bij aankomst werd verteld.
Grensbeambten “pochten er openlijk over dat de reden voor mijn aanpak, voor het feit dat ik uit de rij werd gehaald voor mijn aanhouding, specifiek voortkwam uit wat ik online had geschreven over de protesten bij Columbia University”, vertelde hij aan de Guardian.
Hoewel hij niet van plan is om onder het bewind van Trump terug te keren naar de VS, zei Kitchen dat als hij dat ooit zou doen, hij óf geen telefoon mee zou nemen óf een brander.
“Onder geen beding zou ik ooit de toegangscode van die telefoon afgeven”, voegde hij eraan toe. “Ik zou liever onmiddellijke deportatie accepteren dan de toegangscode te geven. Mensen moeten goed nadenken voordat ze een reis boeken, vooral als ze journalisten, schrijvers of activisten zijn.”
Verschillende buitenlanders vertelden de Guardian dat ze hun reisplannen voor toerisme, familiebezoeken, academische evenementen en werk heroverwegen.
Donald Rothwell, hoogleraar internationaal recht aan de Australian National University, zegt dat hij niet langer van plan is om uitnodigingen voor lezingen in de VS te accepteren. Hij vreest dat hij dan wordt aangehouden of dat hem de toegang wordt ontzegd. Volgens hem zou dit ook tot negatieve gevolgen kunnen hebben voor zijn reisverleden in de toekomst.
Hij heeft er zelfs over nagedacht om helemaal zonder apparaat te reizen, maar hij vreest dat zijn academische commentaar in de media toch tegen hem gebruikt kan worden.
“Ik zou commentaar kunnen leveren op zaken die behoorlijk kritisch zouden kunnen zijn voor de Verenigde Staten”, zei hij. “Ik was bijvoorbeeld zeer kritisch over de juridische of gebrekkige juridische rechtvaardiging voor de Amerikaanse militaire aanvallen op Iran in juni.”
Kate, een Canadese wiens naam om privacyredenen geheim is gehouden, zei dat ze worstelde met ingewikkelde beslissingen over het al dan niet oversteken van de grens om Amerikaanse familieleden te bezoeken, onder meer voor een aanstaande bruiloft. Tijdens een reis eerder dit jaar verwijderde ze haar socialemedia-apps voordat ze door de douane ging.
Ondanks de verzekeringen van DHS dat reizigers niet worden gemarkeerd op basis van politieke overtuigingen, zei ze: “Het is moeilijk te geloven wat deze regering zegt.”
“Het zou echt fijn zijn als we erop konden vertrouwen dat dit soort dingen waar zijn, en dat de verhalen die je hoort, hoewel ze absoluut afschuwelijk zijn, geïsoleerde incidenten zijn”, zei ze.
“Maar ik heb wel het gevoel dat de Verenigde Staten in veel opzichten hun goodwill hebben verloren.”
Bezoekers aan de VS kunnen aan een indringend onderzoek worden onderworpen waarbij ze de autoriteiten toegang moeten geven tot hun meest intieme informatie. Ook worden postings op soclale media gecontroleerd op hun politieke aanvaardbaarheid voor de Trump regering.
In maart werd een Franse wetenschapper de toegang tot het land geweigerd nadat zijn telefoon doorzocht was. Een Australische schrijver belandde in de gevangenis nadat de autoriteiten artikelen van zijn hand lazen over protesten tegen Israël. Het is een behandeling die steeds meer reizigers treft. Dat heeft er toe geleid dat een fors aantal landenm, waaronder Canada en Australië, reizigers waarschuwen voor het doorzoeken van digitale gegevensdragers zoals smartphones en laptops.
Experts adviseren om bij reizen naar de VS zogeheten ‘burner phones’ te gebruiken, oftewel goedkope prepaid toestellen die verder geen gegevens bevatten. Dergelijke toestellen zijn al langer populair bij criminelen die willen voorkomen dat de politie bewijs kan verzamelen maar raken nu ook in zwang bij gewone burgers. In Canada wordt het advies zelfs door overheidsinstellingen aan de eigen medewerkers gegeven als ze naar de VS moeten reizen. Overigens raadt Canada ambtenaren inmiddels af naar het buurland te gaan.
Andere reizigers zetten handigheidjes als toegang via gezichtsherkenning uit in een poging te voorkomen dat autoriteiten ongewenst hun digitale privéleven binnendringen. The Guardian sprak diverse personen die zeggen dat ze helemaal afzien van reizen naar de VS. Dat is de veiligste optie.
In het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken staat nog geen waarschuwing voor de digitale doorzoekingen.