21 oktober 2021

INDIGNATIE

Verdedig de vrijheid van meningsuiting en individuele vrijheid online. Een muur tegen grote tech- en mediapoortwachters.

Facebook onder vuur: de klokkenluider, de beschuldigingen en de betekenis


Voor het eerst lijken er documenten te zijn die de beschuldigingen ondersteunen dat Facebook en Instagram zwaar tekortschieten in de aanpak van misinformatie en haatzaaien. Een oud-medewerker van het bedrijf is opgestaan als klokkenluider en claimt dat Facebook winst belangrijker vindt dan veiligheid.

Het is een explosief verhaal voor een bedrijf dat al jaren onder vuur ligt. Facebook benadrukt in een reactie dat het zich constant inzet om ongewenste content tegen te gaan.

De 37-jarige Amerikaanse Frances Haugen verzamelde tienduizenden pagina’s die haar beschuldigingen moeten ondersteunen. Vannacht deed ze voor het eerst haar verhaal in het tv-programma 60 Minutes en in The Wall Street Journal. Wie is zij, wat zijn haar beschuldigingen en wat is de betekenis hiervan?

De klokkenluider: Frances Haugen

Haugen werkt al jaren voor Amerikaanse techbedrijven. Voordat ze in 2019 aan de slag ging bij Facebook, was ze werkzaam voor onder meer Google en Pinterest. Ze is van oorsprong datawetenschapper. Naar eigen zeggen wilde ze aan de slag bij de techgigant om politieke misinformatie aan te pakken. Ze was mede gemotiveerd doordat iemand die haar dierbaar het contact verbrak door complottheorieën.

Binnen Facebook werkte ze in een team dat zich focuste op problemen rond verkiezingen wereldwijd. Ze zag, naar eigen zeggen, “keer op keer” belangenverstrengeling tussen “wat goed was voor het publiek en wat goed was voor Facebook”. Daarbij koos het bedrijf in haar ogen steeds voor meer geld verdienen. De situatie bij Facebook noemt ze “substantieel erger” dan wat ze elders heeft gezien.

Ze wijst er ook op dat Facebook noodmaatregelen, bedoeld om misinformatie rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen te dempen, na de verkiezingen had uitgezet. Vervolgens werd begin januari, twee maanden na de verkiezingen, het Capitool in Washington bestormd, terwijl de maatregelen juist bedoeld waren om zoiets te voorkomen. Ze was verbijsterd toen Facebook de eigen rol volgens haar bagatelliseerde.

De beschuldigingen: Facebook misleidt investeerders en publiek

De documenten die Haugen heeft overhandigd bij de Amerikaanse beurswaakhond SEC (Securities and Exchange Commission) gingen gepaard met minimaal acht klachten. Bij de SEC heeft ze ook om klokkenluidersbescherming gevraagd.

Ook leden van het Congres hebben de documenten ontvangen, evenals een journalist van The Wall Street Journal. De krant publiceerde er de afgelopen tijd al over. Morgen getuigt ze voor het Amerikaanse Congres.

In de aanklachten staat volgens 60 Minutes onder meer dat Facebooks eigen onderzoek blijkt dat het platform haatzaaien, misinformatie en politieke onrust versterkt en dat het bedrijf hierover zwijgt. Een van de klachten gaat in op het verhaal dat Facebook-dochter Instagram negatieve effecten heeft op tienermeiden.

Tegen het tv-programma zegt een van haar advocaten dat Facebook als beursgenoteerd bedrijf verplicht is om de waarheid te spreken tegenover investeerders en dat het geen materiaal mag achterhouden. Dat is hier dus niet gebeurd, volgens Haugen en haar advocaten.

De betekenis: nog meer problemen voor Facebook

Dit betekent potentieel een nieuw schandaal voor Facebook. Daar heeft het bedrijf inmiddels ruime ervaring mee. Tot nu toe ging Facebook altijd door het stof – het zei zo vaak als het kon sorry – en beloofde verbetering. Het bedrijf bleef ondanks alles een geldmachine. Neem afgelopen jaar: de winst kwam uit op omgerekend 25 miljard euro.

De vraag is of en hoe het dit keer anders zal gaan. De eerste tekenen dat het socialemediabedrijf het anders aanvliegt zijn er al. Zo worden de topmensen Mark Zuckerberg en Sheryl Sandberg vakkundig afgeschermd. Zuckerberg was gisteren aan het zeilen.

Ook een journalist van The New York Times valt het op dat Zuckerberg nog niks heeft gezegd:

Daarnaast verstuurde Nick Clegg, Facebooks toplobbyist, afgelopen vrijdag een memo naar het hele bedrijf. Hij waarschuwt de medewerkers voor wat komen gaat en motiveert ze om door te gaan. Alles wijst erop dat het bedrijf van plan is stevig van zich af te bijten.

De ogen zijn nu gericht op de Amerikaans beurswaakhond SEC en het Amerikaanse Congres: wat doen zij met alle informatie?

Haugen zelf hoopt op twee dingen. Allereerst meer transparantie, zodat deskundigen van buiten een beter beeld hebben hoe het er bij Facebook aan toegaat. Daarnaast vindt ze dat het systeem van Facebook, dat voorkeur geeft aan zaken als misinformatie en haatzaaien, moet worden beperkt.

Reactie Facebook

In een reactie zegt Facebook dat “onze teams elke dag proberen de balans te vinden tussen miljarden mensen de mogelijkheid te bieden zich uit te drukken, maar ook de noodzaak ons platform veilig te houden”. Het platform blijft naar eigen zeggen “verbeteringen doorvoeren om de verspreiding van misinformatie en schadelijke content tegen te gaan”.

Ook zegt het bedrijf dat de veiligheid van gebruikers belangrijker is dan “het maximaliseren van onze winst”. Het verwerpt de suggesties dat het platform een belangrijke heeft gespeeld bij de Capitoolbestorming.

Indignatie is al meer dan 5 jaar vrij, eerlijk en onafhankelijk. Geen miljardair bezit ons, geen adverteerders controleren ons. Wij zijn een door lezers ondersteunde non-profitorganisatie. In tegenstelling tot veel andere publicaties, houden we onze inhoud gratis voor lezers, ongeacht waar ze wonen of het zich kunnen veroorloven om te betalen.

We hebben geen paywalls en alles blijft gratis zonder censuur. In het post-truth-tijdperk van nepnieuws, echokamers en filterbubbels publiceren we meerdere perspectieven van over de hele wereld.

Iedereen kan bij ons publiceren, maar iedereen doorloopt een rigoureus redactioneel proces. U krijgt dus op feiten gecontroleerde, goed gemotiveerde inhoud in plaats van ruis.

Dit is niet goedkoop. Servers, redacteuren fees en web ontwikkelaars kosten geld. Overweeg alstublieft om ons te steunen als donateur of ondersteunend lid, ook wij hebben onze inkomsten zien dalen in deze heftige tijden daarom, KLIK HIER voor IBAN of via PayPal hieronder!, wil je ook onze berichten zoveel mogelijk delen dit is voor ons van levensbelang, hartelijke dank en veel leesplezier.

Steun Indignatie via PayPal veilig en simpel.